Newyddion

-

Datblygwyr tai yn anwybyddu Addysg Gymraeg 16-04-2018

-

MAE ysgolion cyfrwng Cymraeg yn cael eu hanwybyddu gan ddatblygwyr wrth iddynt farchnata ystadau tai newydd ledled y wlad.
Dyma yw canfyddiad mudiad Rhieni dros Addysg Gymraeg wrth feirniadu cwmnïau adeiladu sy’n rhestru ysgolion cyfrwng Saesneg ar eu gwefannau ond heb unrhyw gyfeiriad at ysgolion cyfrwng Cymraeg.
Mae’r mudiad wedi adnabod methiant i wneud hynny gan gwmnïau Bellway, Redrow, Persimmon a Taylor Wimpey, sy’n hyrwyddo tai newydd yn RhCT, Bro Morgannwg, Torfaen a Chasnewydd ymysg ardaloedd eraill.
Meddai Mark Bowen ar ran RhAG Bro Morgannwg,
“Rydw i’n cofio ymweld â swyddfa Taylor Wimpey yn y Rhŵs i ofyn am fwy o fanylion am y datblygiad yno. Yn ôl eu taflen, does dim opsiwn ar gyfer ysgol cyfrwng Cymraeg i deuluoedd, er gwaetha’r ffaith bod y datblygiad newydd yn nalgylch Ysgol Dewi Sant yn Llanilltud Fawr. Yn ôl gwefan Redrow Homes, y dewis cyfrwng Cymraeg agosaf i deuluoedd sy’n symud i fyw i ddatblygiad yn ardal y Bontfaen yw Caerdydd! Ac nid yw Bellway ychwaith yn ymwybodol o ddalgylch ysgolion cyfrwng Cymraeg i deuluoedd sy’n symud i dai newydd yn ardal Gwenfô a Chroes Cwrlwys.”
Dywedodd Wyn Williams, Cadeirydd Cenedlaethol RhAG,
“Does dim modd cyfiawnhau difaterwch y cwmnïau hyn at y Gymraeg. Nid yw’n dderbyniol rhoi camargaff mai addysg cyfrwng Saesneg yw’r unig ddewis sydd ar gael i deuluoedd sy’n ymgartrefu yn yr ystadau tai newydd hyn, Mae’n anorfod bod canran uchel yn mewnfudo i Gymru, a mwy na thebyg, yn gwbl anymwybodol bod ganddynt ddewis arall o ran addysg eu plant. Mae’r cwmniau dan sylw yn esgeuluso eu cyfrifoldebau ac yn amlwg yn trin y Gymraeg yn llai ffafriol.
“Mae hyn yn codi cwestiynau mawr o ran pa gyfarwyddyd y mae llywodraeth leol a chanol yn ei roi i ddatblygwyr o ran hyrwyddo’r Gymraeg fel rhan o’r Cynlluniau Datblygu Lleol. Pan gaiff addysg ei hystyried yng nghyd-destun cynllunio ystadau tai newydd, mae angen i awdurdodau lleol roi ystyriaethau ieithyddol yn ganolog yn y cynlluniau hynny. Dylent sicrhau bod datblygu trefol yn rhoi cyfle i gynyddu addysg Gymraeg.
“Rydym yn galw ar y cwmnïau hyn felly i edrych yn fanwl ar eu polisïau mewn perthynas â’r Gymraeg ac i ddechrau hynny trwy nodi ysgolion cyfrwng Cymraeg ar eu gwefannau. Wrth gynllunio at y miliwn, mae angen i’r Llywodraeth hefyd gyflwyno canllawiau sy’n caniatáu i rieni sy’n ymgartrefu yn yr ardaloedd hyn ddewis addysg Gymraeg yn hwylus.”

-

Twf addysg Gymraeg: angen i bob Awdurdod Lleol ysgwyddo cyfrifoldeb 16/3/2018

-

MAE RhAG wedi croesawu datganiad ysgrifenedig hir ddisgwyliedig gan Lywodraeth Cymru ynghylch cynlluniau i ddatblygu Addysg Gymraeg gan awdurdodau lleol Cymru ar gyfer 2017-20.

Ynddo mae’r Llywodraeth yn cadarnhau iddynt gymeradwyo 15 o’r Cynlluniau Strategol y Gymraeg mewn Addysg a gyflwynwyd ond bod 7 o siroedd eto i gael sêl bendith terfynol.

Mae’r Llywodraeth wedi gosod targed o gael 40% o ddisgyblion Cymru mewn addysg Gymraeg erbyn 2050, sy’n gam sylweddol ymlaen ac yn gyfraniad hollbwysig er mwyn cyrraedd y nod o filiwn o siaradwyr erbyn 2050.

Meddai Wyn Williams, Cadeirydd RhAG, "Mae RhAG yn croesawu’r datganiad sy’n cynnig eglurder ar sefyllfa a fu’n annelwig ers rhai misoedd.

“Mae’n adlewyrchu ein galwadau ers cyflwyno drafftiau cynharaf y Cynlluniau hyn, sef bod diffyg uchelgais digonol gan rai siroedd i gyflymu twf addysg Gymraeg yn unol â pholisi cenedlaethol Cymraeg 2050.

“Rydym yn falch bod y Llywodraeth wedi peidio â chaniatáu i'r siroedd hynny osgoi eu cyfrifoldeb o gyfrannu at y nod cenedlaethol a’u bod wedi gwrthod derbyn Cynlluniau sy’n disgyn yn is na’r safon ddisgwyliedig.

“Pwyswn yn awr am fwy o fanylion gan y Gweinidog ynglŷn â’r broses a’r amserlen i sicrhau bod yr holl siroedd yn cyflwyno cynlluniau o safon cyn gynted â phosibl. Mae angen sicrhau hefyd bod Cynlluniau Gweithredu manwl a phwrpasol yn cael eu llunio sy’n nodi’n glir beth yw cyfraniad pob partner allweddol.

"Mae nod uchelgeisiol y Llywodraeth yn gwbl ddibynnol ar gynyddu niferoedd sy'n derbyn eu haddysg drwy gyfrwng y Gymraeg. Ac felly mae agor mwy o ysgolion cyfrwng Cymraeg yn elfen anhepgorol o’r siwrnai at y miliwn. Mae’n dda gweld y Llywodraeth yn cydnabod yr angen i gyflymu hyn os ydym i gael unrhyw obaith o lwyddo.

"Edrychwn ymlaen at chwarae ein rhan yn y gwaith sy’n cael ei arwain gan Aled Roberts er mwyn gwella’r broses gynllunio, diwygio’r fframwaith a chryfhau’r ddeddfwriaeth er mwyn sefydlu cyfundrefn cynllunio, ar ôl 2020, sy’n addas i’r diben.”

diwedd

Am fwy o wybodaeth cysylltwch â: Ceri McEvoy, Cyfarwyddwr Datblygu RhAG ar 07912175403 neu ceri@rhag.net

-

Lansiad swyddogol ffilm i hyrwyddo Addysg Gymraeg 06-02-2018

-

MAE’R iaith Gymraeg yn perthyn i ni gyd! Dyna yw neges ffilm fer newydd sbon sy’n cael ei lansio’n swyddogol heddiw (6 Chwefror 2018) yn Nhŷ Hywel, Bae Caerdydd wedi ei noddi gan Darren Millar AC a Llyr Huws Gruffydd AC.
Rhyddhawyd y ffilm cyn y Nadolig ac mae eisoes wedi creu cryn gynnwrf ar y cyfryngau cymdeithasol.

Mae’r ffilm, sy’n brosiect ar y cyd rhwng RhAG, Ymgyrch TAG a chwmni Orchard ac wedi ei ariannu gan Lywodraeth Cymru, yn anelu i gyflwyno profiadau rhieni a disgyblion am addysg Gymraeg. Mae cyfranogwyr y ffilm yn cynnwys rhieni Cylch Meithrin Grangetown a’r Bae, disgyblion Ysgol Gyfun Gymraeg Plasmawr a phennaeth Ysgol Gynradd Gymraeg Hamadryad.
Y prif ysgogiad ar gyfer cynhyrchu’r ffilm oedd agor Ysgol Hamadryad yn 2016, yr ysgol Gymraeg gyntaf i wasanaethu ardaloedd Grangetown a Thre-biwt – dwy o ardaloedd mwyaf aml-ethnig ac amlddiwylliannol Cymru. Roedd sefydlu’r ysgol yn garreg filltir hanesyddol yn natblygiad addysg Gymraeg yng Nghaerdydd ac yn gam pwysig o ran sicrhau bod addysg Gymraeg ar gael yn hwylus i bob cymuned yn y ddinas.
Bydd y trefnwyr yn mynd ati i drefnu cyfres o weithdai a sesiynau gwybodaeth yn y gymuned er mwyn hyrwyddo’r ffilm a’i negeseuon craidd.
Meddai Huw Williams ar ran Ymgyrch TAG,
“Fel ymgyrchwyr iaith, rydym mor falch inni sicrhau ysgol i’r gymuned amlddiwylliannol hon i adeiladu ar bresenoldeb y Cylch Meithrin. Yn ganolog i’r ymgyrch oedd ein dyhead i weld plant o bob cefndir yn derbyn addysg Gymraeg, ac er bod gwaith eto i’w wneud er mwyn lledaenu’r neges, mae’r ffilm yn dangos unwaith i’r gwaith hwnnw gael ei gyflawni, bod y Gymraeg yn agor cyfleoedd, cysylltu diwylliannau ac yn hyrwyddo goddefgarwch.”

Yn ôl Ceri McEvoy, Cyfarwyddwr Datblygu RhAG,
“Mae’r iaith Gymraeg yn dreftadaeth ddiwylliannol gyffredin i bawb sy’n dewis byw yng Nghymru. Hyderwn y bydd y ffilm hon yn fodd o ddathlu hynny ac yn ein galluogi i rannu neges gadarnhaol am yr iaith fel erfyn all greu undod a theimlad o berthyn. Mae siwrnai gyffrous o’n blaenau wrth i unigolion a chymunedau newydd gofleidio’r Gymraeg am y tro cyntaf ac mae gwneud addysg Gymraeg yn hygyrch i bob cymuned yn rhan annatod o’r daith honno.”

Dywedodd Llyr Gruffydd, AC Plaid Cymru yn y Gogledd a’r ysgrifennydd cysgodol addysg: “Dwi’n falch iawn o fedru cefnogi a chyd-noddi lansiad y ffilm yma. Mae’r Gymraeg yn iaith i bawb yng Nghymru – o’r bryniau gwledig i ganol dinasoedd aml-ethnig. Mae ‘na waith ysbrydoledig yn cael ei wneud i sicrhau fod yr iaith yn rhan naturiol o nifer fawr o gymunedau ac fel rhywun sy’n treulio’i wythnos waith gan amlaf yn Nhre-biwt dwi’n hapus iawn i weld yr iaith yn ffynnu yma cymaint ag y mae hi adre yn Nyffryn Clwyd. Gobeithiaf y bydd y ffilm yn helpu pobl i ddeall fod yr iaith Gymraeg yn perthyn i bawb.”

Ychwanegodd Darren Millar AC Ceidwadwyr Cymreig,
“Rwy'n hynod falch o fod yn noddi lansiad y ffilm Addysg Gymraeg: Ewch Amdani. Hoffwn ddiolch i RhAG am hwyluso'r digwyddiad hwn, sy'n gam pwysig wrth ymestyn allan a hyrwyddo ein hiaith a’n treftadaeth diwylliannol. Dylid canmol RhAG am eu gwaith wrth helpu i alluogi amcanion 2050 a chyrraedd miliwn o siaradwyr Cymraeg.”

Diwedd

Nodiadau

Gallwch wylio’r ffilm yma:

RhAG_Grangetown_WIP6 https://vimeo.com/252886300

Vimeo Password: RHAG18

Ymgyrch TAG: https://www.facebook.com/ymgyrchtag/

Am fwy o wybodaeth cysylltwch â Ceri McEvoy, Cyfarwyddwr Datblygu RhAG ar 07912175403 neu ceri@rhag.net

-

Cadeirydd cenedlaethol newydd RhAG

-

Cafodd Wyn Williams ei ethol yn Gadeirydd Cenedlaethol RhAG yn ein Cyfarfod Blynyddol yn Llandrindod ar 13 Ionawr, 2018.

Felly, pwy yw Wyn Williams?

Rho ychydig o dy gefndir os gweli di'n dda.

Hyfforddais fel cynhyrchydd radio yn Radio Ceredigion wedi imi adael coleg yn 1997, ble astudiais ieithyddeg ac Almaeneg ymysg pethau eraill. Penderfynais ymgyrchu am safonau iaith Gymraeg wedi imi gwyno am beiriant ateb Llywodraeth Cymru nad oedd yn ddwyieithog yn 2011, ac wedi cael yr ateb bod angen imi fod yn gwmni os am geisio i wella ar eu hymdrechion. Felly fe anwyd - Dai Lingual! Ar hyn o bryd dwi’n gweithio ar brosiectau cyffrous #MapioCymro ac ail-lansio papur newydd ‘Y Cymro’.


Pam ymgyrchu dros addysg Gymraeg?

Symudais i Fro Morgannwg er mwyn i fy mhlant gael addysg cyfrwng Cymraeg fel finnau, ac i raddau roeddwn i’n disgwyl bod yr agwedd at yr iaith ym Mhenarth a Chaerdydd yr un mor gadarnhaol â bro fy mhlentyndod sef ardal Aberystwyth. Nid felly y bu bob tro...rhaid inni gyd gymryd y cyfrifoldeb o wneud safiad dros ein credoau. Mae’r ymgyrch ddiweddar i sefydlu Ysgol Hamadrayad yn ardal Trebiwt, Caerdydd yn esiampl da.


Pa dri gair, yn dy farn di, sy'n disgrifio'r manteision o fod yn ddwyieithog orau?

Hyblyg, dysgedig, ymwybodol.


Beth yw'r prif heriau sy'n debygol o wynebu Addysg Gymraeg dros y blynyddoedd nesaf?

Sut mae creu’r gwaith - a’r gweithle - er mwyn cyflogi’r siaradwyr Cymraeg y mae’r system addysg yn eu cynhyrchu.

Beth yw dy weledigaeth ar gyfer RhAG dros y flwyddyn nesaf?

Rhannu ymarfer da #RhAGorol a hybu ein gwaith ni fel mudiad #RhAGweithiol (Ychwanegwch at y drafodaeth ar-lein os gwelwch yn dda!).

Oes gen ti unrhyw gyngor ar gyfer rhiant sy'n ystyried rhoi addysg Gymraeg i'w plentyn?

Erbyn hyn, diolch i'r drefn rydym yn gweld a chlywed fwyfwy am fanteision dwyieithrwydd: mae'n gwella'r cof, yn hwyluso canolbwyntio ac yn galluogi'r disgybl i weithio ar fwy nac un dasg. Hyn yn ogystal â'r manteision iechyd sydd yn ymwneud gyda chof a gweithgaredd ein hymennydd. Mae pobl ifanc yn mwynhau'r iaith, ac o ran y bwgan o waith cartref Cymraeg ar aelwyd ddi-Gymraeg, mae athrawon ac ysgolion wedi hen arfer cefnogi disgyblion o safbwynt hyn, felly does dim angen i rieni boeni am hynny o gwbl yn fy marn i. Mae'n haws hefyd dysgu ieithoedd eraill o fod yn ddwyieithog, felly pwy a ŵyr ble bydd siaradwyr Cymraeg y genhedlaeth nesaf yn cyrraedd ar ben draw eu taith ieithyddol! Yn syml iawn, addysg Gymraeg yw'r cychwyn gorau i blant Cymru: amdani felly; dwi'n edrych ymlaen i glywed am waith rhagorol ysgolion cyfrwng Cymraeg ym mhob cwr o'r wlad.